FGTS Nedir?
FGTS (Fundo de Garantia do Tempo de Serviço), Brezilya'da CLT (Consolidação das Leis do Trabalho) kapsamındaki tüm çalışanlar için zorunlu tutulan kıdem tazminatı fonudur.
Nasıl çalışır?
- •İşveren her ay çalışanın brüt maaşının %8'ini Caixa Econômica Federal'daki FGTS hesabına yatırır
- •Bu para çalışanın adına kilitlidir
- •Yalnızca belirli durumlarda çekilebilir
Yabancılar FGTS Hakkından Yararlanabilir mi?
Evet! Geçerli CRNM ile CLT kapsamında çalışan tüm yabancılar, Brezilyalılarla eşit FGTS hakkına sahiptir.
Gerekli belgeler:
- •CPF numarası
- •CRNM (Ulusal Göç Kayıt Kartı)
- •Pasaport
- •CTPS (Carteira de Trabalho — çalışma belgesi)
FGTS Hesabı Nasıl Takip Edilir?
- 1.FGTS uygulamasını (App FGTS — Caixa) indirin
- 2.CPF numarasıyla giriş yapın
- 3.Bakiye, işveren katkıları ve çekim geçmişini görüntüleyin
Dikkat: İşvereninizin düzenli ödeme yapıp yapmadığını takip edin. Eksik ödemelerde işvereni Ministério do Trabalho'ya şikayet edebilirsiniz.
FGTS Ne Zaman Çekilir?
| Durum | Çekim Hakkı |
| Haksız işten çıkarma | Tüm birikimler + %40 ceza |
| Emeklilik | Tüm birikimler |
| Ölüm | Aile üyeleri alır |
| Ağır hastalık (kanser, HIV) | Tüm birikimler |
| Doğal afet (sel, deprem) | Kısmen |
| Ev satın alma | FGTS finansman olarak kullanılabilir |
| Sözleşme sona erme (mutabık) | %80 çekim |
| FGTS aniversário (Doğum Ayı Modalitesi) | Her yıl küçük miktar |
FGTS Aniversário Modalitesi
2020'den itibaren çalışanlar "Aniversário Modalitesi"ne geçebilir:
- •Her yıl doğum ayında FGTS'nin %5–50'sini çekebilirsiniz
- •Dezavantaj: Haksız işten çıkarmada %40 ceza hakkı kaybolur
- •Tercih başvurusu: Caixa veya App FGTS üzerinden
Önerimiz: Yeni gelen expat'lar için Aniversário modalitesi genellikle önerilmez — haksız işten çıkarma riskine karşı tam koruma daha önemli.
İşten Çıkarmada Tazminat Hesaplama
Haksız işten çıkarıldığınızda:
- 1.FGTS toplamının %40'ı (ceza) işvereninden alırsınız
- 2.Saldo FGTS (birikmiş tüm para) çekilebilir
- 3.Aviso prévio (ihbar süresi) — 30 gün + yıl başına 3 gün, max 90 gün
- 4.13. maaş (eksik ay için orantılı)
- 5.Férias (kullanılmayan izin + 1/3 bonus)
Örnek: 2 yıl çalışmış, R$5.000/ay brüt maaş →
- •FGTS birikimi: R$5.000 × %8 × 24 ay = R$9.600
- •Ceza %40 = R$3.840
- •Aviso prévio: ~R$6.000 (30+6 gün)
- •Toplam tazminat: ~R$19.440+
CTPS: Çalışma Kartı
FGTS hesabının açılabilmesi için CTPS (Carteira de Trabalho e Previdência Social) zorunludur.
CTPS nasıl alınır?
- 1.Gov.br portalından online başvuru (önerilen)
- 2.Ministério do Trabalho ofisinden şahsen
- 3.CPF + CRNM + fotoğraf yeterli
Artık CTPS dijital olarak yönetilmektedir (Carteira de Trabalho Digital — app).
Sık Sorulan Sorular
FGTS'mi yurt dışına transfer edebilir miyim? Hayır. FGTS Brezilya'da kalır. Ancak çekim yapıp kendi hesabınıza aktarabilir, ardından Wise/Western Union ile yurt dışına gönderebilirsiniz.
MEI (şirket sahibi) olursam FGTS hakkım var mı? MEI kendi kendine FGTS yatırımı yapmak zorunda değildir. Ancak isteyerek Caixa'dan FGTS hesabı açabilir ve gönüllü katkı yapabilir.