Brezilya Göçmenlik Sözlüğü
Brezilya bürokrasisinde sıkça karşılaşacağınız tüm terimlerin Türkçe açıklamaları. Resmi belgeler, kurumlar, şirket terimleri ve daha fazlası.
Kimlik ve Belge Terimleri
Ulusal Göçmen Kayıt Kartı
CRNM – Carteira de Registro Nacional MigratórioBrezilya'da yasal olarak ikamet eden yabancılara verilen kimlik kartı. Eski adı "RNE" (Registro Nacional de Estrangeiros) idi. Federal Polis (PF) tarafından düzenlenir.
Vergi Kimlik Numarası (Bireysel)
CPF – Cadastro de Pessoas FísicasHer gerçek kişi için zorunlu olan 11 haneli vergi kimlik numarası. Banka hesabı açmak, kira sözleşmesi imzalamak, iş bulmak ve pek çok resmi işlem için gereklidir.
Şirket Vergi Kimlik Numarası
CNPJ – Cadastro Nacional da Pessoa JurídicaHer tüzel kişi (şirket, dernek, vakıf) için zorunlu olan 14 haneli vergi numarası. REDESIM portalı üzerinden alınır.
Kimlik Belgesi
RG – Registro GeralBrezilyalı vatandaşların ulusal kimlik belgesi. Yabancılar için eşdeğer belge CRNM'dir. Her eyalet kendi RG'sini düzenler.
Yabancı Kimlik Numarası
NIF – Número de Identificação Fiscal (RNE eski)Artık yerini büyük ölçüde CRNM numarasına bırakmıştır. Bazı eski sistemlerde hâlâ RNE numarasına rastlanabilir.
Pasaport
PassaporteBrezilya'ya giriş ve ikamet başvurusu için temel belge. En az 6 ay geçerli olması önerilir.
Adli Sicil Belgesi
Antecedentes Criminais / Certidão de AntecedentesVatandaşlık ve ikamet başvurularında istenen, ülke makamlarından alınan sabıkasızlık belgesi. Türkiye'den alınan belgenin apostilli ve Portekizce onaylı çevirisinin eklenmesi gerekir.
Vize ve İkamet Terimleri
Geçici İkamet Vizesi
VITEM – Visto de Residência TemporáriaÇalışma, yatırım veya teknik uzmanlık amaçlı verilen vize. Genellikle 1–2 yıllık süre için verilir ve yenilenebilir.
Aile Birleşimi Vizesi
VIREF – Visto de Reunificação FamiliarBrezilyalı vatandaşla evli olan veya Brezilyalı çocuğu bulunan yabancılara verilen vize. Akrabalar için de geçerli olabilir.
Kalıcı İkamet İzni
VIPER / Residência PermanenteSüresiz ikamet hakkı. Genellikle 4 yıl yasal ikamet sonrası veya Brezilyalı eşle evliliğin ardından 1 yılda elde edilebilir.
Turist Vizesi
Visto de Turista / VITURTürk vatandaşları Brezilya'ya 90 gün visa-free girebilir (6 ayda 90 güne kadar). Çalışma veya ikamet amacı taşıyamaz.
İkamet Statüsü
Status MigratórioBrezilya'daki yasal konumunuzu ifade eden terim. "Status düzenli" (düzenli ikamet) veya "Status irregular" (yasadışı ikamet) şeklinde olabilir.
Vatandaşlık
Naturalização / Cidadania BrasileiraYabancının Brezilya vatandaşlığına kabul edilmesi. Olağan yolda 4 yıl süre şartı, olağanüstü yolda 15 yıl şartı aranır.
Göçmenlik Yasası
Lei de Migração – Lei 13.445/2017Brezilya'nın güncel göçmenlik kanunu. 2017'de yürürlüğe giren bu kanun yabancıların haklarını ve yükümlülüklerini düzenler.
Kurum ve Kuruluş İsimleri
Federal Polis
PF – Polícia FederalYabancıların CRNM kaydı ve ikamet izinlerinden sorumlu federal kurum. SINCRE sistemini yönetir. Her büyük şehirde delegacia (birim) bulunur.
Federal Gelir İdaresi
Receita Federal do Brasil (RFB)CPF ve CNPJ'yi düzenleyen, vergi konularından sorumlu kurum. gov.br portalı üzerinden birçok hizmetine erişilebilir.
Adalet ve Kamu Güvenliği Bakanlığı
MJSP – Ministério da Justiça e Segurança PúblicaVatandaşlık başvurularını ve göçmenlik politikalarını yürüten bakanlık. CNIg komitesini bünyesinde barındırır.
Ulusal Göçmenlik Konseyi
CNIg – Conselho Nacional de ImigraçãoGöçmenlik politikalarını belirleyen ve özel vize taleplerini değerlendiren danışma kurulu.
Ticaret Sicil Portalı
REDESIM – Rede Nacional de Simplificação do RegistroŞirket kuruluşu ve kapatma süreçlerini tek çatı altında toplayan dijital platform. CNPJ'nin alındığı yer.
Brezilya Merkez Bankası
BACEN / Banco Central do BrasilPara politikasını düzenler ve bankacılık lisanslarını verir. Kur bilgilerine resmi sitesinden ulaşılabilir.
Brezilya Coğrafya ve İstatistik Enstitüsü
IBGE – Instituto Brasileiro de Geografia e EstatísticaNüfus sayımı, şehir verileri ve ekonomik istatistikler yayınlayan devlet kurumu. Şehir seçiminde IBGE verileri başvuru kaynağıdır.
Şirket ve İş Dünyası Terimleri
Bireysel Mikro Girişimci
MEI – Microempreendedor IndividualTek kişilik, basitleştirilmiş vergi rejimiyle çalışan şirket türü. Yıllık ciro limiti R$ 81.000. İşçi çalıştırabilir (en fazla 1 kişi).
Limitli Şirket
LTDA – Sociedade LimitadaTürkiye'deki Limited Şirkete benzer yapı. En az 2 ortak gerektirir. Ortak sayısına göre sorumluluk sınırlıdır.
Anonim Şirket
SAS – Sociedade Anônima SimplificadaAnonim şirket benzeri yapı, daha basit yönetimle. Girişim sermayesi ve büyüme odaklı şirketler için uygundur.
Ulusal Basit Vergi Rejimi
Simples NacionalKüçük ve orta işletmeler için çok sayıda vergiyi tek çatıda birleştiren vergilendirme sistemi. MEI ve küçük LTDA'lar için avantajlı.
Gerçek Kar Vergi Rejimi
Lucro RealBüyük şirketler için standart vergilendirme yöntemi. Net kâr üzerinden vergilendirilir.
Muhasebeci
Contador / ContabilistaBrezilya'da şirket yönetimi için muhasebeci tutmak yasal zorunluluktur. Her şirketin CRC lisanslı bir kontadoru olmalıdır.
Belediye Faaliyet İzni
Alvará de Funcionamento / CNAEŞirketin hangi alanda faaliyet göstereceğini belirleyen sınıflandırma kodu. Belediyeden alınan işletme ruhsatı.
Hukuk ve Belge İşlemleri
Apostil Şerhi
Apostila / ApostilleTürk resmi belgelerinin Brezilya'da geçerli olabilmesi için 1961 Lahey Sözleşmesi kapsamında alınan uluslararası onay şerhi. Noterde veya Adalet Bakanlığı'nda yapılır.
Yeminli Çeviri
Tradução JuramentadaBrezilya'daki resmi işlemlerde yabancı dilde belgelerin Portekizce'ye tercüme edilmesi için gereken yeminli çeviri. Sadece yetkili çevirmenler (tradutores públicos) yapabilir.
Vekaletname
ProcuraçãoBir kişiye yasal yetki veren belge. Brezilya'da noter (cartório) önünde imzalanması gerekir. Uzaktan işlemler için Türkiye'de alınan vekaletnamenin apostilli olması ve tercüme edilmesi şarttır.
Noter / Tasdik Bürosu
CartórioBrezilya'da belge tasdiki, vekaletname, evlilik, ölüm ve doğum tescili yapılan özel hukuk büroları. "Cartório de Notas" (noter) ve "Cartório de Registro Civil" (nüfus müdürlüğü benzeri) olarak ayrılır.
Avukat
AdvogadoHukuki danışmanlık için OAB (Brezilya Barolar Birliği) üyesi avukat.
İdari Yargı Mahkemesi
TRF – Tribunal Regional FederalVatandaşlık, ikamet redleri ve federal konulardaki davalarda başvurulan federal idare mahkemesi.
Günlük Hayat Terimleri
Kira Sözleşmesi / Kira
Aluguel / Contrato de LocaçãoBrezilya'da kira sözleşmeleri genellikle 30 aylıktır. Ev sahibi CPF veya CNPJ, kefil (fiador) veya depozit (caução) isteyebilir.
Kamu Sağlık Sistemi
SUS – Sistema Único de SaúdeBrezilya'nın ücretsiz kamu sağlık sistemi. Yasal ikamet belgeyle (CRNM) yabancılar da faydalanabilir ancak bekleme süreleri uzun olabilir.
Özel Sağlık Sigortası
Plano de SaúdeBrezilya'da özel sağlık sigortası sistemi. ANS (Ulusal Sağlık Kurumu) denetimindedir. Aylık prim değişkendir.
Sosyal Güvenlik Numarası
NIT / PIS / PASEPÇalışanların sosyal güvenlik sistemine (INSS) kaydında kullanılan numara. İşveren tarafından işe başlamada oluşturulur.
İş Sözleşmesi / Çalışma Kartı
Carteira de Trabalho (CTPS)Çalışanların iş geçmişini, maaş ve özlük bilgilerini kayıt altına alan dijital belge (CTPS digital). İşe başlarken işveren tarafından düzenlenir.
Sosyal Güvenlik Primi
INSS – Instituto Nacional do Seguro SocialEmeklilik, hastalık, iş kazası gibi sosyal sigorta kurumu. Çalışan ve işverenin katkı payı ödemesi zorunludur.
📋 Yaygın Kısaltmalar
🗣️ Hızlı Portekizce İpuçları
Brezilya bürokrasisinde en çok kullanılan ifadeler:
İkamet Rehberi
CRNM, vize türleri ve başvuru süreci
CPF Rehberi
Adım adım CPF alma kılavuzu
Şirket Kurma
MEI, LTDA ve REDESIM kılavuzu
WhatsApp'tan Yazın
Hızlı ve ücretsiz
Brezilya göç uzmanlarımız Türkçe olarak yardım ediyor. Vatandaşlık, ikamet, CPF, şirket kurma ve daha fazlası.
Konuşmayı Başlat →⏰ Pzt-Cuma 09:00–18:00 (Brezilya saati)